Wie verkoopt er eigenlijk?

Momenteel krijgen hedgefondsen de schuld van de dalingen op de beurzen. Is dat terecht? Er zijn verschillende groepen beleggers met allemaal hun eigen beweegredenen al dan niet te kopen en te verkopen.

Laatst woonde ik een lezing bij van Shlomo Bernatzi, professor behavioural finance aan de UCLA. Hij stelde het publiek de vraag wie er nu eigenlijk zo hard aan het verkopen is. Hij deelde de markt op in zes groepen. De eerste groep was de groep 401k-beleggers. Even kort door de bocht: dit zijn de mensen die zelf beleggen voor hun pensioen, meestal via het bedrijf, in beleggingsfondsen.

Volgens Bernatzi zijn dit niet de verkopers van vandaag. Ze beleggen verplicht via het bedrijf voor de lange termijn. Bovendien gaat het hier om de doorsnee Amerikaan die geen verstand heeft van beleggen en niet eens weet hoe hij zijn beleggingen zou moeten verkopen. Dan hebben we de institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen en verzekeraars. Ook deze partijen, met een lange beleggingshorizon, zijn (tot dusver) niet de grote verkopers geweest.

Sterker nog, veel instituten houden vast aan een strategische assetallocatie en kopen dus bij als koersen dalen. Sommige instituten hebben wellicht dit automatische bijkoopmechanisme uitgezet, maar dat maakt ze per saldo nog geen verkopers. Dan de particulieren: dat is volgens mij een lastige groep. Veel particulieren zijn, als we brokers zoals Alex en Binck mogen geloven, actief rekeningen aan het openen.

Velen hebben volgens de berichten zelfs gekocht op lage niveaus. Laten we even zeggen dat dit de beter geïnformeerde beleggers zijn, die bijvoorbeeld weten dat Warren Buffett aan het kopen is en zijn voorbeeld volgen. Aan de andere kant heb je particuliere beleggers die het beleggen helemaal zat zijn geworden en portefeuilles hebben geliquideerd. Deze groep kan verantwoordelijk zijn voor de dalingen, al is de vraag hoe groot deze groep precies is. Is die groter dan de groep instituten die gewoon bijkopen op dalingen.

Daarnaast heb je nog de hele actieve groep beleggers die constant in- en uitstappen, soms zelfs alleen op intradagbasis. Ook deze groep is niet verantwoordelijk voor de grote dalingen. Daar hebben ze te kortlopende posities voor, en per saldo kopen en verkopen ze steeds, of omgekeerd. Tja, wat hebben we dan nog meer? Moeten we dan maar de hedgefondsen de schuld geven, zoals we de laatste dagen hebben kunnen lezen in de media?

Maar is dat wel terecht? Laten we dit eens even goed analyseren. Er zijn namelijk, grof gezegd, drie typen hedgefondsen. De eerste groep bestaat uit de zogenaamde market neutral fondsen. Die zitten long en short tegelijkertijd. Tegenover iedere koop- staat een verkoopactie. Deze groep kan dus niet verantwoordelijk zijn voor de grote dalingen. Dan heb je nog de long-biased en de short-biased groep, of hedgefondsen die respectievelijk per saldo kopen en per saldo verkopen.

De laatste groep had tot enige maanden geleden goed gepresteerd, totdat het shortgaan werd gefrustreerd. En het frustreren van shortgaan moet per saldo weer koopacties uitlokken (shortposities worden immers teruggedraaid). De groep hedgefondsen die per saldo long gaat, kan wel de schuld van de dalingen krijgen. Als zij hun posities moeten afwikkelen, omdat ze minder krediet krijgen (hedgefondsen werken vaak met geleend geld) of omdat beleggers uit hun fondsen stappen, wordt er natuurlijk verkocht.

Hedgefondsen als groep kunnen dus de dalingen verweten worden, maar daarbij past wel een hele duidelijke nuance: het gaat om lang niet alle hedgefondsen. En bovendien: hedgefondsen zijn relatief nieuw en beurscrisises zijn van alle tijden. In andere grote beurscrises, die van de jaren dertig en zeventig bijvoorbeeld, hadden we geen hedgefondsen.

We hebben dus vermoedens, maar het is nog steeds niet helemaal duidelijk wie nu echt die grote meltdown veroorzaken. Particulieren die bij een beetje tegenwind toch eigenlijk liever spaarders zijn (en nooit hadden moeten beleggen) en/of een bepaalde groep hedgefondsen? Is dat het dan? Echt bevredigend vind ik de analyse niet. Shlomo Bernatzi zei tijdens zijn speech hetzelfde: “Tijdens iedere crisis staan we weer voor een raadsel: wie verkopen er nu eigenlijk?” Weet u het?

Harry Geels, Inmaxxa

Harry Geels is directeur Research en partner bij Inmaxxa met kantoren in Maastricht en Amsterdam (www.inmaxxa.nl). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur Research. Geels heeft op het moment van schrijven geen positie in genoemde fondsen.

De kredietcrisis: olievlek bereikt oliestaten

Het kan snel gaan: vorige week meldde de centrale bank van Koeweit dat er geen noodzaak was om garant te staan voor leningen van Koeweitse financials. Toch moest de overheid zondag in actie komen: de handel in aandelen van Gulf Bank, één van de grootste commerciële banken van Koeweit, werd opgeschort en de staat stelde zich garant voor tegoeden die bij de bank worden aangehouden. Verder is een overheidsfunctionaris aangesteld die de situatie bij Gulf Bank en op de geldmarkt dient te monitoren. Lees meer

Tien verschillen met de jaren dertig

Maandag schreef ik op onze website onder andere over het koopadvies van Warren Buffett voor aandelen. In een eerdere column gaf ik drie redenen waarom het onterecht is dat beleggers nu net zo veel paniek laten zien als in 1929. Nu voeg ik daar zeven redenen aan toe. Lees meer

China years

Senior econoom Stephen Green van Standard Chartered introduceerde een tijdje geleden het concept ‘China years’: ‘Iedereen in de wereld leeft met verandering, echter geen enkel land ervaart de verandering met een snelheid als in China’[1]. Eén jaar ontwikkeling in de Verenigde Staten staat volgens zijn berekeningen gelijk aan zo’n drie maanden in China. Lees meer

Gaat u maar rustig slapen…? Deel II over huisvesting

Kopen, kopen, kopen. Dat is jarenlang het motto geweest, ook ten aanzien van huisvesting. Op recepties en verjaardagen werd je meewarig aangekeken als je vertelde dat je in een huurhuis woont. Iedereen weet toch dat een investering in steen de beste belegging is? De huizenprijzen bewegen zich immers slechts in één richting: omhoog. Huurders zijn dieven. Van hun eigen portemonnee, welteverstaan. Lees meer

De domino remedie

De definitie van een kettingreactie in officiële woordenboeken: een reactie die zelf weer oorzaak is van de volgende reactie. Het leven in al zijn facetten is niets anders dan reacties op reacties, die in een bepaalde richting bewegen en die elkaar vervolgens versterken tot het moment dat een domino-effect ontstaat. Euforie of paniek. Zo ontstaan allerlei trends, modetrends, florerende economieën, een Europese Unie, de internet bubble en de onroerend goed bubble, ongekende stijgingen op de huizenmarkt en de aandelenbeurzen. Op wat kleinere schaal leidt een keten van gebeurtenissen tot de val van de Berlijnse muur, mogelijk de eerste zwarte president in de VS, nieuwe groeimarkten zoals software en biodiesel. Lees meer

1929 on its way

Als er één jaartal is dat de laatste tijd veel in de kranten verschijnt, dan is het wel 1929. Gaat de huidige malaise zo ver dat daar inderdaad sprake van is? Lees meer

Rusland

Wat is er gaande in Rusland? De Russische beurs is de laatste weken omlaag gedoken en heel het Russische monetaire systeem is in elkaar geklapt. Hoe kon dit gebeuren? Rusland was tot enkele maanden geleden monetair en militair onoverwinnelijk en had eindelijk met de gewonnen oorlog in Georgië ook militair gezien weer veel zelfvertrouwen gekregen. Lees meer

De schuld van de media

Niet vaak staat de financiële sector zo nadrukkelijk in de schijnwerpers als op dit moment het geval is. Het NOS-journaal opent inmiddels dagelijks met ‘de kredietcrisis’ en afgelopen vrijdag onderbrak RTL 4 zelfs even de normale programmering om de nationalisatie van Fortis en ABN Amro aan te kondigen. In beurskringen wordt wel eens opgemerkt dat crises op de aandelenmarkten doorgaans hun einde naderen zodra de reguliere media hierover rapporteren. Vanuit die gedachte zouden de we huidige mediahype dus als een bullish signaal kunnen interpreteren. Deze medaille heeft volgens sommigen een keerzijde: de media kan het panieksentiment uitvergroten en hierdoor zelfs verder aanjagen. Lees meer

September 2008: alleen goud en obligaties positief

Terugkijken doet soms pijn, maar de maand september doet echt pijn aan je ogen. Van alle beleggingscategorieën wisten er zich maar zeer weinig aan de malaise van de kredietcrisis te onttrekken. Beleggingen in goud en kwaliteitspapier, dus staatspapier, konden daarentegen als enige een bescheiden plusje boeken. Lees meer