Stijgende dollar, stijgende aandelenkoersen

Het verband tussen stijgende aandelenkoersen en een zwakker wordende dollar lijkt in december verbroken te zijn. Deze maand ging een hardere dollar in de helft van de gevallen samen met hogere beurskoersen. “Het enorm negatieve sentiment over de dollar is aan het corrigeren”, aldus een analist. Lees meer

Kerstrally c.q. eindejaarsrally in volle gang

In mijn meest recente nieuwsbrief heb ik abonnees verteld dat een kerstrally c.q. eindejaarsrally onderweg was. Een eindejaarsrally suggereert dat de rally ook daadwerkelijk tot 31 december duurt. Is dat ook zo? Of blijft het beperkt tot een Kerstrally?

Lees meer

2010 negatief? Niet als het aan tech ligt

Al meer dan een decennium houden de licht stijgende rode steun en de dalende groene weerstand de halfgeleiderindex Soxx ‘gevangen’ in een wig. Na de top op 1325 punten in 2000 denderde de koers naar beneden, om eind 2002 op 220 punten uit te komen. Vandaar is een horizontale trend tussen pakweg 200 en 550 punten ontwikkeld, waar in 2008 opnieuw de onderkant van werd opgezocht. Daarna trad een redelijk herstel in tot dik 300 punten. Lees meer

Japan is a dog…but every dog has its day

Japan is a dog…but every dog has its day

Van de veertig grootste aandelenbeurzen ter wereld heeft Japan het slechtst gepresteerd in 2009. Vele verhandelingen zijn geschreven over de “lost decade”, de periode van 1989 tot en met 2000, waarin de economie geplaagd werd door recessie en deflatie en waarin de Nikkei index daalde van 40.000 naar 20.000 punten. Inmiddels kunnen de titels worden herschreven in “the two lost decades”, want 20 jaar na de all time high van de Nikkei staan we nu op 10.000 punten en kampt de Japanse economie nog steeds met deflatie en een ondermaatse groei. En met deze gegevens staat de hele theorie dat aandelen op lange termijn een hoger rendement opleveren dan bijvoorbeeld spaargeld ter discussie.

Desondanks leeft de Japanse beurs eens in de zoveel tijd op en ontstaan er behoorlijke rallies. In 1999 steeg de Nikkei bijna 40% en in 2003 en 2005 bedroeg het jaarresultaat van de Nikkei respectievelijk 25% en 40%.

De momenten dat de Japanse beurs het erg goed doet, vallen samen met het aantrekken van de wereldeconomie. Dit komt door de afhankelijkheid van de export naar met name de ontwikkelde landen.

In een notendop werkt het voor Japan als volgt: wereldeconomie trekt aan – exporteurs profiteren en maken meer winst – de beurs stijgt – maar grondstofprijzen stijgen ook – om de marges op peil te houden, worden de lonen gedrukt – de gemiddelde Japanner profiteert dus niet – binnenlandse vraag blijft daardoor slap – deflatie blijft aanhouden – waardoor de rente dicht bij 0% blijft.

Daarnaast is de koers van de yen natuurlijk erg belangrijk. Hoe lager de yen des te beter voor de export. De lage rente heeft de yen lange tijd relatief zwak gehouden ten opzichte van de dollar. Maar omdat de rente in de VS door de crisis ook is verlaagd naar zo goed als nul procent, is de dollar sterk gedaald ten opzichte van de yen. In 2009 bereikte de yen een 14-jaars hoogtepunt ten opzichte van de dollar, wat een van de oorzaken is geweest van de achterblijvende Japanse beurs.

Voor 2010 lijken de kansen gunstiger. In de bijgevoegde grafiek is de Goldman Sachs Global Leading Indicator afgebeeld (blauwe lijn). Deze indicator is gebaseerd op macro-economische data die, zoals de naam al doet vermoeden, een vroeg signaal geven voor het aantrekken van de wereldeconomie. De recente stijging van de indicator is een voorbode van het aantrekken van de daarmee gecorreleerde Japanse export (zwarte lijn).

In het scenario dat de wereldeconomie verder aantrekt in 2010, zal er in veel landen uitzicht ontstaan op inflatie en zullen overheden wereldwijd stimuleringsmaatregelen terugdraaien en centrale banken de rentes gaan verhogen. Gezien de hardnekkige deflatie zal in Japan de rente niet worden verhoogd. Het renteverschil dat daardoor weer met bijvoorbeeld de VS ontstaat, zal positief voor Japan kunnen uitpakken, omdat de dollar dan weer zal stijgen ten opzichte van de yen, wat de Japanse export de wind in de rug geeft.

Deze verwachting van een zwakkere yen wordt ondersteund, doordat de centrale bank van Japan (BoJ) het middel van kwantitatieve monetaire verruiming weer uit de kast heeft gehaald. Deze tactiek was in 2006 stopgezet, toen de economie daarvoor sterk genoeg leek. In de eerste week van december heeft de BoJ een kredietprogramma gelanceerd, waarin commerciële banken tegen 0,1% kort geld kunnen lenen, waarbij staats- en bedrijfsobligaties als onderpand worden geaccepteerd. Op deze manier wordt er geld in de economie gepompt.

Een andere aandrijver voor een mogelijk Japans beursherstel in 2010 is het beleid van de nieuwe regering. Bij het aantreden in van de nieuwe regering in september 2009 heeft de nieuwe premier Hatoyama een gedeelte van het stimuleringspakket van zijn voorganger bevroren, omdat hij vond dat het geld in onzinnige publieke werken werd geïnvesteerd. In plaats daarvan moeten juist de consumenten er in koopkracht op vooruit gaan. In december 2009 is daarom een nieuw stimuleringspakket gelanceerd ter waarde van $ 81 miljard. Ondertussen heeft de stimulering een vertraging opgelopen in vergelijking met andere landen en zullen de effecten pas in 2010 zichtbaar worden.

japanse export

Japanse exportgroei gecorreleerd met de Goldman Sachs Global Leading Index, 3 maands voortschrijdend gemiddelde (% op jaarbasis). Bron: 2010: Crouching Tiger, Hidden Bear, Goldman Sachs (8 december 2009).

Tot slot zit iedereen en zijn oma onderwogen in Japan. Tot nu toe terecht, maar als de Japanse export aantrekt, kan dit leiden tot instroom van geld van buitenlandse beleggers die de achterbleven aandelen willen oppikken. Al is het maar om de weging naar neutraal te brengen.

Marco Balk, Intereffektfunds

Overleef de kredietcrisis

De opvolger van het boek ‘Als de dollar valt’ is uit. In 2007 schreef Willem Middelkoop dat het niet de vraag was óf, maar wanneer ons financiële systeem in zou storten. Nu de beurzen opnieuw op recordniveau staan, vraagt iedereen zich af: Crisis? Welke crisis?  Is Middelkoop gek geworden? Zag hij het verkeerd? Toch waren we eind 2008 slechts een paar uur verwijderd van de complete ineenstorting van het wereldwijde kredietkaartenhuis, aldus diverse ingewijden. Is de crisis nu onder controle? Zijn nieuwe boek geeft antwoord op deze vragen en meer. Lees meer

Niet zo pessimistisch over de economie

Recent heb ik de aandelenmarkt op ‘neutraal’ gezet. Een lezer vroeg mij waar ik dacht dat de markt uit de range zou breken: opwaarts of neerwaarts. In mijn vorige column omschreef ik de technische situatie van de markt als neutraal, althans de Europese aandelenmarkten (in de VS is technisch bij de belangrijkste indices nog steeds sprake van een opwaartse trend). Lees meer

Klaar voor de start?

Vorige week gaf ik aan dat we op weg zijn naar een top in de beurzen. Inmiddels is de beurs conform mijn voorspelling gedraaid. Lees meer

Kopenhagen en "climategate"

De VVD fractie in Provinciale Staten heeft zich nog nooit de kop gek laten maken met “einde-der-tijden” en “wij zijn allemaal schuldig” verhalen. In de inmiddels feller wordende strijd tussen klimaatsceptici en -alarmisten houden wij ons voorlopig vast aan het jaarlijks uitgebrachte rapport De staat van het klimaat . Deze laatste versie gaat over 2008 en is in februari 2009 uitgebracht.
Een nieuwe versie komt waarschijnlijk in februari 2010 uit. Het is een uitgave van het PCCC, Platform on Communication and Climate Change. Een samenwerking tussen KNMI, ECN, NWO, Planbureau voor de leefomgeving en een drietal NL universiteiten. Wat ons wel opvalt in de laatste twee uitgaven is dat je een geleidelijke afstandneming bespeurt van het rapport van de Deltacommissie (“Veerman”).
climegate
Sinds enige weken is er grote opschudding ontstaan rondom de University of East Anglia (UEA) en wel speciaal hun Climate Research Unit CRU). Lees het bericht op de site van de UEA. Wat was er gebeurd? Een tot nu onbekende persoon (hacker of klokkenluider) verzamelde maandenlang e-mails, computercode en data van de server van CRU en zond een gecomprimeerde 61 Mb file naar een public message board op internet met de mededeling dat deze informatie te belangrijk was om nog langer geheim te houden. Geleidelijk begint ook de Nederlandse gevestigde pers zich te roeren. De NRC van 5 december wijdde er twee grote artikelen aan: Voor Kopenhagen begint nog even dit: de temperatuur op aarde is het afgelopen decennium niet gestegen en in de Wetenschapsbijlage een stick om mee te slaan. Hierin wordt de manipulatie met de “hockeystick” van Al Gore uit de doeken gedaan. De NRC! Geen klimaatsceptische krant!
Ook is het bagatelliseren al begonnen. “Enkele uit hun verband gerukte e-mails”, etc. Het zijn er meer dan 1000! en de UEA heeft de authenticiteit al erkend. Wat veel minder of niet wordt genoemd is de computerbroncode en veel data die zijn verspreid. De vele “remarks” die programmeurs in de Fortran broncode maakten, wijzen heel duidelijk op de manipulatie van de gegevens naar een gewenste uitslag.
Kortom, hier is het laatste woord nog niet over gezegd. De fractie acht een onafhankelijke, integere en professionele wetenschapsbeoefening van het hoogste belang. Politici moeten bij hun oordeelsvorming daarop kunnen vertrouwen! Voor diegenen die nog wat dieper hierin willen duiken nog enkele links.
Hier kunt u alle e-mails vinden, en lees een gedetailleerde bespreking door Lord Monckton of Brenchley. In het voorjaar van 2010 twee belangrijke rapporten: De staat van het klimaat 2009 door het PCCC en het onderzoek van Sir Muir Russell bij de UEA.
Drs. P.J. (Pieter) Schipper, Lid VVD fractie Provinciale Staten van Overijssel

Kopenhagen en "climategate"

De VVD fractie in Provinciale Staten heeft zich nog nooit de kop gek laten maken met “einde-der-tijden” en “wij zijn allemaal schuldig” verhalen. In de inmiddels feller wordende strijd tussen klimaatsceptici en -alarmisten houden wij ons voorlopig vast aan het jaarlijks uitgebrachte rapport De staat van het klimaat . Deze laatste versie gaat over 2008 en is in februari 2009 uitgebracht.

Een nieuwe versie komt waarschijnlijk in februari 2010 uit. Het is een uitgave van het PCCC, Platform on Communication and Climate Change. Een samenwerking tussen KNMI, ECN, NWO, Planbureau voor de leefomgeving en een drietal NL universiteiten. Wat ons wel opvalt in de laatste twee uitgaven is dat je een geleidelijke afstandneming bespeurt van het rapport van de Deltacommissie (“Veerman”).

climegate

Sinds enige weken is er grote opschudding ontstaan rondom de University of East Anglia (UEA) en wel speciaal hun Climate Research Unit CRU). Lees het bericht op de site van de UEA. Wat was er gebeurd? Een tot nu onbekende persoon (hacker of klokkenluider) verzamelde maandenlang e-mails, computercode en data van de server van CRU en zond een gecomprimeerde 61 Mb file naar een public message board op internet met de mededeling dat deze informatie te belangrijk was om nog langer geheim te houden. Geleidelijk begint ook de Nederlandse gevestigde pers zich te roeren. De NRC van 5 december wijdde er twee grote artikelen aan: Voor Kopenhagen begint nog even dit: de temperatuur op aarde is het afgelopen decennium niet gestegen en in de Wetenschapsbijlage een stick om mee te slaan. Hierin wordt de manipulatie met de “hockeystick” van Al Gore uit de doeken gedaan. De NRC! Geen klimaatsceptische krant!

Ook is het bagatelliseren al begonnen. “Enkele uit hun verband gerukte e-mails”, etc. Het zijn er meer dan 1000! en de UEA heeft de authenticiteit al erkend. Wat veel minder of niet wordt genoemd is de computerbroncode en veel data die zijn verspreid. De vele “remarks” die programmeurs in de Fortran broncode maakten, wijzen heel duidelijk op de manipulatie van de gegevens naar een gewenste uitslag.

Kortom, hier is het laatste woord nog niet over gezegd. De fractie acht een onafhankelijke, integere en professionele wetenschapsbeoefening van het hoogste belang. Politici moeten bij hun oordeelsvorming daarop kunnen vertrouwen! Voor diegenen die nog wat dieper hierin willen duiken nog enkele links.

Hier kunt u alle e-mails vinden, en lees een gedetailleerde bespreking door Lord Monckton of Brenchley. In het voorjaar van 2010 twee belangrijke rapporten: De staat van het klimaat 2009 door het PCCC en het onderzoek van Sir Muir Russell bij de UEA.

Drs. P.J. (Pieter) Schipper, Lid VVD fractie Provinciale Staten van Overijssel

Het positieve Kondratieff-scenario

Zoals beschreven in de column van vorige week, kan de Long Wave Cycles-theorie van Kondratieff voor ons huidige tijdperk negatief worden uitgelegd. Hier bestaat echter geen consensus over. Ten eerste bestaan er verschillende visies over de vraag in welke subcyclus binnen de Long Wave Cycle  we ons momenteel bevinden. Ten tweede wordt het bestaan van de Long Wave Cycles zelfs niet algemeen erkend. Lees meer