De macht van president Bush

De Amerikaanse president is een machtig man hoewel hij, getuige bijvoorbeeld de situatie in Irak, ook niet alles naar zijn hand kan zetten. Op deze plaats wil ik ingaan op iets waarop de president in elk geval wel invloed heeft. Dat betreft het aanhoudende en omvangrijke tekort op de lopende rekening van de betalingsbalans.

Per definitie is dit saldo met het buitenland – ook wel het nationale spaarsaldo genoemd – de som van de binnenlandse spaarsaldi. Dit zijn het spaarsaldo van de private sector (besparingen van gezinnen verminderd met de investeringen van bedrijven) en het saldo van de overheid (belastingen verminderd met de overheidsbestedingen). Een tekort op de lopende rekening betekent dus dat tenminste één van de binnenlandse saldi negatief is en niet wordt gecompenseerd door het andere.

Drievoudig tekort

De private sector vertoont al sinds medio 1996 een tekort, omdat de investeringen groter zijn dan de besparingen. Onder de regering Clinton werd een overheidsoverschot bereikt, dat toen president Bush aantrad 1,6% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) bedroeg. Maar inmiddels is dit omgeslagen in een tekort van circa 3,5% van het BBP. Daar waar wel eens wordt gesproken over een twin deficit (van lopende rekening en overheid), zouden we dus nu eigenlijk moeten spreken van een triple deficit.

Bedreiging voor de wereldeconomie

Het tekort op de lopende rekening bestaat, met een korte onderbreking in 1991, al sinds medio 1982. Dit kan worden gezien als een van de grootste onevenwichtigheden van de Amerikaanse economie en een bedreiging voor de wereldeconomie. Het rijkste land ter wereld moet immers voor de financiering daarvan een beroep doen op de schaarse internationale besparingen. Dat kunnen zowel directe investeringen van het buitenland in de VS zijn als beleggingen van niet ingezetenen in Amerikaanse effecten. Wanneer deze besparingen niet naar Amerika stromen, komt de dollar onder druk. In feite betekent dit dat de last in de vorm van een verslechterende concurrentiepositie bij het buitenland wordt gelegd.

triple deficit USA

Verminderen van tekort bittere noodzaak

Hoe kan het probleem worden opgelost? Een wat hogere rente maakt investeringen minder rendabel en stimuleert de besparingen. Maar om het tekort op de lopende rekening te neutraliseren, zouden de investeringen sterker moeten terugvallen dan met het oog op de lange termijn wenselijk is. Een vermindering van het overheidstekort – of zelfs het creëren van een overschot – ligt meer voor de hand. Hier ligt dus een schone taak voor de herkozen Amerikaanse president Bush. Een halvering in de komende jaren, zoals hij belooft, is niet voldoende.Door het verminderen van de uitgaven, bij voorkeur in combinatie met het verhogen van de belastingen, zou hij een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het tekort op de lopende rekening. Niet alleen draagt dit bij aan structuurverbetering van de Amerikaanse economie, maar bovendien daalt het risico van ongewenste en grote wisselkoersfluctuaties. Ook op dit gebied kan de Amerikaanse president bijdragen aan een stabielere wereld.

Ben Steinebach, Fortis Bank

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.