De MENA-crisis en het potentiële macro-effect voor India.

Sinds het begin van 2011 is het onrustig in de islamitische landen in Noord-Afrika en in het Midden-Oosten (MENA regio). Na de val van president Ben Ali van Tunesië volgde het aftreden van president Hosni Mubarak van Egypte. De onrust in de MENA regio houdt aan. In onder andere Bahrein, Jemen, Marokko en Libië voelt de bevolking zich gesterkt door de ontwikkelingen in Tunesië en Egypte. De besmetting verspreidt zich verder en verder.

Het politieke landschap in het Midden-Oosten en de wereldwijde (politieke) verhoudingen tussen de islamitische en de westerse wereld zal veranderen. Daarnaast zullen economische hervormingen de economie kunnen stimuleren, maar dit zal natuurlijk niet van de een op de andere dag gebeuren. Op lange termijn zullen politieke verschuivingen hun vruchten gaan afwerpen, maar op korte termijn zal de impact op grondstoffen, vooral olie, wereldwijd voelbaar zijn in de vorm van hogere benzine-, diesel- en elektriciteitsprijzen. Hierdoor zal de inflatie worden aangewakkerd.

Op 7 februari sprak de regering via de Central Statistical Organisation (CSO) zich uit over de verwachting van de economische groei eind maart 2011 als het boekjaar 2011 wordt afgesloten. Zij verwacht een groei van 8,6% op jaarbasis. Een stabiele robuuste groei na de crisis van 2008. De keerzijde van de groei is de sterk toegenomen inflatie. Halverwege 2009 was er nog een deflatoire situatie ten gevolge van verruiming van het monetaire beleid van de Indiase Centrale Bank (RBI; Reserve Bank of India). Deze verruiming was noodzakelijk op de economische groei te stimuleren. In de maanden die daarop volgden, nam de inflatie 9 maanden achtereen toe tot een piek van 11% eind april 2010.

Tot aan eind januari 2010 (verhoging kasreserveratio met 0,75%) heeft de RBI geen verandering aangebracht in haar monetaire beleid. De eerste renteverhoging was pas op 19 maart 2010. Het stimuleren van de economische groei had prioriteit. De afwachtende houding in het bestrijden van de inflatie eist nu haar tol. De inflatie daalde tot 7,5%, maar ver boven de gestelde comfort zone van 5-5,5% door de RBI. Inmiddels is de inflatie gestegen tot 8,2%. Niet alleen India maar de gehele Aziatische regio heeft te kampen met toenemende inflatie. Dit heeft geleid tot renteverhogingen in China, Korea, Thailand en Vietnam.

bevolkingsgroei

De hoofdoorzaak van de toegenomen inflatie ligt in de onverwacht hevige binnenlandse regenval. Hierdoor zijn producten zoals tomaten, aubergines, uien en koolsoorten fors in prijs toegenomen. Naast dit cyclische effect op voedselprijzen zijn er ook structurele oorzaken aan te wijzen. Demografische ontwikkeling en inkomensstijging zorgen voor een verschuiving in het eetpatroon van de Indiase consument. De vraag naar vlees neemt bijvoorbeeld toe. Voor 1 kilogram vlees moet er 6 kilo graan verbouwd worden, waardoor graanprijzen toenemen. Naast binnenlandse inflatieaanjagers hebben wereldwijde prijsstijgingen ook invloed op de prijzen en dus de inflatie in India. De FAO Voedsel Prijs Index, die de wereldwijde prijzen volgt, is het hoogste niveau van 2008 al gepasseerd ten gevolge van stijging in de prijzen van suiker, granen en olie (zie grafiek). Daarnaast kunnen de overstromingen in Australië en sneeuwstormen op het Noordelijk Halfrond tot toenemende prijzen leiden.

MENA-virus?

De onrust in de MENA regio begon in Tunesië, dat leidde tot de Jasmijnen Revolutie. Na Tunesië volgde Egypte en op dit moment worden andere landen besmet, waarvan Libië het belangrijkste land is. Libië is namelijk een zeer belangrijk olieproducerend land. Door de onrust stijgt de prijs van olie. Dit zal tot een stijging leiden van de wereldwijde benzine- en dieselprijzen en aanverwante producten. Kan dit impact hebben op brandstofprijzen en inflatie in India? Wat kunnen de gevolgen zijn voor India en de MENA landen?

De relatie tussen India en MENA is historisch gezien vriendelijk geweest. Van de totale oliebehoefte komt 60% uit de Golfstaten. Traditioneel komen de meeste olie-importen uit het Midden-Oosten, maar inmiddels is het Midden-Oosten de grootste exportmarkt voor India met een marktaandeel van 22,4%. Producten zoals voedsel, machines en bouwmateriaal vinden hun weg richting het Midden-Oosten. Wat veel belangrijker is dat het Midden-Oosten de plek is waar veel Indiërs hun boterham verdienen. Deze migranten sturen maandelijks veel geld richting India. Aangezien de werkloosheid onder de plaatselijke bevolking hoog is, is de kans dat zij aan werk geholpen worden ten koste van migranten een mogelijkheid.

oliebehoefte

Continuering van de onrust in de MENA-regio kan voor een forse aderlating zorgen voor migranteninkomsten voor India. In 2010 stroomde er voor $ 55 miljard aan migranteninkomsten India in. Hiervan nam het Midden-Oosten 48% voor haar rekening (zie grafiek). Dit staat gelijk aan 2% van het Bruto Binnenlands Product (BBP). De grootste inkomstenbron is vanuit de Verenigde Arabische Emiraten met $ 14 miljard. Daarentegen waren de inkomsten vanuit Egypte slechts $ 3,7 miljoen. Het indirecte effect van minder buitenlandse inkomsten van Indiase migranten en het importeren van (olie)inflatie is de toename van het tekort van de lopende rekening.

Kortom: vinger aan de pols in de komende maanden. Vooral wat betreft de invloed van de onrust in het Midden-Oosten op de hoogte van de olieprijs, die de inflatie verder kan aanwakkeren. Iets wat de opkomende landen momenteel niet kunnen gebruiken. Een frisse politieke wind in het Midden-Oosten kan de inflatiewolk enigszins doen wegdrijven.

Johan Smit, Intereffekt Investment Funds

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.