Griekenland failliet

Standard & Poor’s (S&P) heeft de Griekse kredietwaardigheid verlaagd naar CCC. De kredietbeoordelaar geeft hiermee aan dat er “aanzienlijk grotere waarschijnlijkheid is op een of meerdere wanbetalingen”. De Griekse tienjaarsrente liep dinsdag op tot 17% doordat de obligaties massaal werden verkocht door beleggers.

Wie gelooft er nog in Griekenland? Vrijwel dagelijks worden we overspoeld met nieuwe schandalen uit dit Zuid-Europese land. Zo hebben de Grieken recent besloten tot de aanleg van een Formule 1 circuit en honderden Griekse (oud-)parlementariërs eisen voor de rechter nabetalingen van gemiddeld € 250.000 per persoon.

griekenland

Afgelopen week nog verscheen het bericht dat 4500 ambtenaren die waren overleden, nog steeds pensioen kregen. Die hebben in ieder geval hun pensioen goed geregeld. Het is één van de voorbeelden die illustratief zijn voor de manier waarop Grieken omgaan met de regels.

De Griekse regering is nu aangespoord om minder geld uit te gaan geven. Eén van de manieren om dat te doen, is te gaan kijken wat er allemaal misgaat. Wat opviel, is het forse aantal gepensioneerden, dat ouder was dan 100 jaar. Reden om een onderzoek in te stellen, waarna aan het licht kwam dat duizenden Grieken allang waren overleden, maar dat dit niet werd doorgegeven zodat de pensioenuitkering gewoon doorliep.

Andere voorbeelden hebben we in een eerdere bijdrage al eens genoemd. Een gemiddelde havenarbeider in Griekenland verdient € 120.000, een duidelijk voorbeeld dat het land economisch een enorme scheefgroei laat zien.

Ambtenaren ontvangen toeslagen als ze op tijd op hun werk komen, maar wanneer ze niet op tijd zijn, en dus geen toeslag ontvangen, ontvangen ze alsnog een toeslag omdat ze geen toeslag hebben gehad. Er zijn bonussen voor handen wassen en werken bij temperaturen onder de 8 graden. 25% van alle Grieken is daardoor als ambtenaar in staat om het maandelijkse salaris van € 3.908 euro te verhogen tot € 8.675. Een duidelijk voorbeeld dat er nodig orde op zaken moet worden gesteld.

In Kolonaki (een chique wijk in Athene) heeft van de 150 particuliere artsen, de artsen waar alle politici heen gaan, de helft een fiscaal jaarinkomen van minder dan € 30.000. Een derde van deze artsen geeft zelfs minder dan € 10.000 op aan de belasting.

Volgens de Griekse belastingdienst zijn er in Athene 324 zwembaden geregistreerd voor de onroerende zaaksbelasting. Google Earth, een belangrijk middel voor de fiscus, toont dat er 17.000 zwembaden in de Griekse hoofdstad zijn. De leveranciers van zwembaden meldden plotseling een stijging van het aantal groene zeilen, zodat de blauwe rechthoeken niet meer vanuit de lucht zijn te zien.

De conclusie is eenvoudig: de Grieken willen niet betalen voor het jarenlang belazeren van de kluit. Iemand anders moet maar opdraaien voor het structureel meer uitgeven dan er aan belastinggeld binnenkomt. Gemaakte afspraken over het doorvoeren van bezuinigingen zijn niet nagekomen, dus staat de rest van Europa voor de keus. Gaan we door met het betalen van de rekening van de Grieken of gaan we (nog een keer) betalen voor de banken die door het faillissement van de Grieken (misschien) opnieuw in de problemen komen?

Een derde optie, dat als iemand zijn billen brandt, maar zelf op de blaren moet zitten, hoor ik overigens nauwelijks. We worden bang gemaakt door de minister van Financiën Jan Kees de Jager dat deze keuze een financiële chaos tot gevolg zal hebben. Dit is overigens dezelfde man die vorig jaar nog beweerde dat we geld zouden gaan verdienen aan de lening aan de Grieken. Heel veel waarde hecht ik daarom dan ook maar niet aan zijn mening.

Het grootste gevaar van het pappen en nathouden, zoals dat gebeurt bij de banken en landen zoals Griekenland, is natuurlijk dat er niets verandert en dat het uiteindelijk uitdraait op Japanse taferelen. De Japanners waren 20 jaar geleden niet bereid de tering naar de nering te zetten en het gevolg is een economie die al 20 jaar lang steeds verder wegzakt in het moeras.

De staatsschuld in Japan is opgelopen tot boven 200% van het Bruto Nationaal Product, een wereldrecord. Een uitzichtloze situatie waardoor de Japanse beurs in de afgelopen 20 jaar reeds 75% van zijn waarde is verloren. Voorlopig lijkt er in Japan, onder andere door de vergrijzing in dat land, nog geen zicht op een rijzende zon.

griekenland

Wat dan wel? De oplossing is zowel eenvoudig als pijnlijk. Want zonder pijn verandert er namelijk niets. Pijn is, niet alleen economisch, een prikkel dat er iets moet veranderen. Ga uzelf maar na als u uw hand boven de barbecue houdt. Als u geen pijn voelt, is er geen prikkel om uw hand weg te trekken. Als de pijn wordt verlegd, zoals nu gebeurt bijvoorbeeld bij banken en landen, denkt u dan dat er iets gaat veranderen?

Er worden weer volop bonussen uitgekeerd, hypotheken herverpakt, belasting ontdoken, leningen afgesloten, en ga zo maar door. Zolang de pijn niet wordt gevoeld bij degene die deze veroorzaakt, verandert er niets en is het, als de crisis al verdwijnt, wachten op de volgende crisis die ontstaat.

De sociale (wat heet sociaal?) oplossing om de pijn te verdelen over een grote groep belastingbetalers zorgt voor steeds grotere problemen. Japan is hiervan het angstaanjagende voorbeeld. Overigens begrijp ik ook niet hoe je Griekenland uit een schuldencrisis krijgt door nog meer geld aan hen te lenen, maar dat terzijde. Bovendien maak je het voor landen als Ierland, Portugal, Spanje en Italië wel erg makkelijk om te zeggen dat ook zij niet de pijn willen voelen van de bezuinigingen.

Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Alleen door een pijnlijk proces van hervormingen kan de balans tussen inkomsten en uitgaven worden hersteld. Helaas gaan wij echter ook de pijn voelen in de vorm van hogere belastingen en lagere pensioenen door de onverantwoorde beslissingen van politici. Maar laten we in ieder geval zorgen dat het niet nog pijnlijker wordt.

Drs. Harm van Wijk, www.beursbulletin.nl

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.